Bostonka u dzieci i dorosłych – objawy, przebieg i leczenie

Gorączka, ból gardła, a po dwóch dniach charakterystyczne pęcherzyki na dłoniach, stopach i w jamie ustnej – to klasyczny obraz choroby dłoni, stóp i ust (HFMD), potocznie nazywanej bostonką. Choć utarło się przekonanie, że jest to choroba typowo dziecięca występująca głównie w przedszkolach, w sezonie jesienno-zimowym bardzo często chorują na nią również dorośli. U dorosłych przebieg bywa niespodziewanie ciężki i wyłącza z codziennego życia na wiele dni.

Czym jest bostonka i jak dochodzi do zakażenia?

Chorobę wywołują enterowirusy – najczęściej wirusy Coxsackie. Do zakażenia dochodzi bardzo łatwo:

• drogą kropelkową (podczas kaszlu, kichania, rozmowy),

• drogą pokarmową (tzw. choroba brudnych rąk),

• przez bezpośredni kontakt z płynem z pęcherzyków skórnych.

W przedszkolach i szkołach jesienią wirus rozprzestrzenia się błyskawicznie. Dzieci przenoszą go do domów, zarażając rodziców i opiekunów.

Objawy bostonki u dzieci – na co zwrócić uwagę?

Wirus rozwija się w organizmie od 3 do 5 dni przed pojawieniem się pierwszych widocznych symptomów. Pierwsze objawy przypominają zwykłe przeziębienie lub grypę:

1. Wysoka gorączka (często sięgająca 38,5–39°C), utrzymująca się 1–3 dni,

2. Ból gardła, osłabienie, brak apetytu,

3. Bolesne nadżerki w jamie ustnej (na języku, dziąsłach, podniebieniu), które utrudniają przełykanie i jedzenie,

4. Osypka / pęcherzyki na wewnętrznej stronie dłoni, podeszwach stóp, a czasem w okolicy pieluszkowej u najmłodszych.

Gdy maluch gorączkuje i odmawia przyjmowania płynów, kluczowa jest wiedza, jak reagować – sprawdź nasze wskazówki, jakie kroki podjąć, gdy wystąpi gorączka u dziecka. W domowej apteczce warto mieć pod ręką środki przeciwgorączkowe i leki osłonowe na śluzówkę.

Bostonka u dorosłych – dlaczego przebiega inaczej?

U dorosłych zakażenie wirusem Coxsackie może przebiegać bezobjawowo, ale gdy już się rozwinie, bywa znacznie bardziej uciążliwe niż u dzieci.

Do najczęstszych objawów u dorosłych należą:

• Silny ból stawów i mięśni, uczucie rozbicia przypominające ciężką grypę,

• Dotkliwy ból gardła uniemożliwiający przełykanie stałych pokarmów,

• Pęcherze na dłoniach i stopach, które mogą być bardzo swędzące i bolesne przy dotyku,

• Schemat łuszczenia się skóry na dłoniach i podeszwach stóp kilka tygodni po przebytej chorobie, a czasami nawet odwarstwianie się płytek paznokciowych (onycholiza).

Z powodu silnego osłabienia i zmian na dłoniach dorośli pacjenci nie są w stanie wykonywać pracy zawodowej i wymagają czasowej izolacji. W takiej sytuacji lekarz POZ podczas konsultacji może wystawić zwolnienie elektroniczne (e-ZLA).

Jak wygląda leczenie bostonki?

Bostonka jest chorobą wirusową, co oznacza, że nie stosuje się na nią antybiotyków. Leczenie ma charakter wyłącznie objawowy:

• Leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne (paracetamol, ibuprofen),

• Preparaty odkażające i znieczulające do jamy ustnej (spray ze srebrem, benzydaminą lub płukanki z rumianku),

• Płyny nawadniające – podawane chłodne (np. chłodna woda, niekwaśne kompoty), aby nie podrażniać nadżerek w gardle,

• Środki łagodzące świąd skóry (np. pianki z cynkiem lub żele antyhistaminowe).

Kiedy z bostonką udać się do lekarza POZ?

Większość przypadków bostonki ustępuje samoistnie w ciągu 7–10 dni. Wizyta u lekarza rodzinnego jest jednak konieczna, gdy:

• Dziecko odmawia picia i pojawiają się objawy odwodnienia (suchy język, rzadkie oddawanie moczu, płacz bez łez),

• Gorączka nie ustępuje po 3 dniach mimo podawania leków,

• Zmiany skórne ulegną wtórnemu zakażeniu bakteryjnemu (pojawia się ropa, wzrasta bolesność i zaczerwienienie wokół pęcherzyków),

• Masz wątpliwości, czy objawy to bostonka, ospa wietrzna czy reakcja alergiczna.

W ramach naszej poradni zapewniamy kompleksowe wsparcie – sprawdź pełny zakres opieki w zakładce usługi medyczne. A jeśli zauważysz u siebie lub swojego dziecka niepokojące objawy, skontaktuj się z naszą poradnią i wybierz rejestrację online, aby szybko uzyskać fachową pomoc medyczną.