Jesienne choroby - Na co chorujemy jesienią?

Z nadejściem jesieni nasze zdrowie podlega różnym wpływom, a sezonowe zmiany mogą wpływać na naszą odporność. Jesienne choroby to temat, który zasługuje na naszą uwagę, ponieważ wraz z chłodniejszymi miesiącami pojawia się osłabienie organizmu za czym idą różne schorzenia i infekcje. Dowiedzmy się, na co szczególnie należy uważać podczas jesieni i jak dbać o swoje zdrowie w tym okresie.

Choroby przewlekłe, których objawy nasilają się jesienią

Jesień to trudny czas dla astmatyków, zwłaszcza dla tych, którzy są uczuleni na pleśnie i roztocza kurzu domowego, co prowadzi do zwiększenia liczby hospitalizacji z powodu ataków astmy. Zmiana pogody, spadek temperatury i wilgotność powietrza mogą nasilać objawy chorób reumatycznych, z których najbardziej znane to reumatoidalne zapalenie stawów. Osoby z niedoczynnością tarczycy w okresie jesienno-zimowym mogą odczuwać nasilenie objawów takich jak zmęczenie czy uczucie zimna. Krótsze dni i mniejsza ilość światła słonecznego mogą prowadzić do depresji sezonowej, objawiającej się obniżeniem nastroju czy zwiększonym zmęczeniem. Dodatkowo, jesień to okres, w którym zwiększa się ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu, zwłaszcza wśród osób starszych.

Alergia jesienią

Jesień to nie tylko czas pięknych kolorów liści i chłodniejszych dni, ale także okres, w którym wiele osób doświadcza nasilonych objawów alergii. W tym sezonie głównymi czynnikami wyzwalającymi reakcje alergiczne są pleśnie, roztocza kurzu domowego oraz pyłki niektórych roślin. Wilgotne i chłodne powietrze sprzyja rozwojowi pleśni, zwłaszcza w miejscach, gdzie gromadzi się wilgoć, jak piwnice czy łazienki. Objawy alergii jesienią mogą być różnorodne, począwszy od kataru, kaszlu, swędzenia i zaczerwienienia oczu, aż po trudności w oddychaniu czy astmatyczne ataki. Ważne jest, aby osoby cierpiące na alergie unikały miejsc o wysokim stężeniu alergenów, regularnie wietrzyły pomieszczenia oraz korzystały z oczyszczaczy powietrza. W razie nasilonych objawów warto skonsultować się z alergologiem, który pomoże dobrać odpowiednie leczenie.

Atopowe zapalenie skóry w okresie jesieni

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła choroba skórna, której objawy mogą nasilać się w okresie jesieni. Zmieniające się warunki atmosferyczne, spadek temperatury oraz suche powietrze w pomieszczeniach z ogrzewaniem mogą prowadzić do pogorszenia stanu skóry osób cierpiących na to schorzenie. Skóra staje się bardziej sucha, podrażniona i swędząca. Jesienne zaostrzenia atopowego zapalenia skóry mogą być także spowodowane alergenami, takimi jak pleśnie czy roztocza kurzu domowego. Ważne jest, aby w tym okresie zwracać szczególną uwagę na odpowiednią pielęgnację skóry, stosując nawilżające kremy i balsamy oraz unikając drażniących kosmetyków. Regularne kąpiele w emolientach oraz unikanie czynników wyzwalających, takich jak alergeny czy stres, mogą pomóc w złagodzeniu objawów. W razie nasilonych dolegliwości warto skonsultować się z dermatologiem, który doradzi odpowiednie leczenie i pomoże w kontrolowaniu objawów choroby.

Jesienna depresja sezonowa - objawy i przyczyny

Jesienna depresja sezonowa, znana również jako zaburzenie afektywne sezonowe (SAD z angielskiego seasonal affective disorder), to specyficzny rodzaj depresji, który pojawia się w określonych porach roku, najczęściej jesienią i zimą. Główną przyczyną tego zjawiska jest zmniejszenie ilości światła słonecznego w ciągu dnia, co wpływa na rytm dobowy organizmu i może prowadzić do zaburzeń równowagi neuroprzekaźników w mózgu. Osoby cierpiące na jesienną depresję sezonową mogą doświadczać objawów takich jak: obniżony nastrój, zwiększona potrzeba snu, brak energii, trudności z koncentracją, zwiększony apetyt (szczególnie na słodycze) czy uczucie beznadziejności. Ważne jest, aby nie bagatelizować tych objawów. Leczenie jesiennego SAD może obejmować terapię światłem, konsultacje psychologiczne oraz w niektórych przypadkach leczenie farmakologiczne. Regularne spacery na świeżym powietrzu, aktywność fizyczna oraz dbałość o zdrową dietę mogą pomóc w łagodzeniu objawów.

Choroba zwyrodnieniowa stawów

Choroba zwyrodnieniowa stawów to przewlekłe schorzenie, które dotyka głównie osoby starsze, ale jej objawy mogą nasilać się w okresie jesieni. Zmienne warunki atmosferyczne, spadki temperatury oraz wilgotność powietrza mogą powodować zaostrzenie dolegliwości bólowych i sztywność stawów. Osoby cierpiące na to schorzenie często skarżą się na ból i ograniczenie ruchomości w dotkniętych stawach, zwłaszcza rano. Jesień to także okres, kiedy z powodu mniejszej ilości światła słonecznego może dochodzić do niedoboru witaminy D, co dodatkowo wpływa na kondycję kości i stawów. Ważne jest, aby w tym czasie zwracać uwagę na odpowiednią dietę, bogatą w składniki odżywcze wspomagające zdrowie stawów, oraz regularnie ćwiczyć, aby utrzymać ich elastyczność. W razie nasilonych dolegliwości warto skonsultować się z reumatologiem lub ortopedą, który pomoże dobrać odpowiednie leczenie i zalecić odpowiednie ćwiczenia rehabilitacyjne.

Listopad: czego pilnować w późnej jesieni

Listopad to w Polsce miesiąc, w którym krzyżują się trzy zjawiska: rosnąca liczba infekcji wirusowych, spadek nasłonecznienia (a z nim niedobór witaminy D i sezonowe obniżenie nastroju) oraz pierwsze epizody smogowe. W poradni widzimy wtedy najwięcej zapaleń oskrzeli, zapaleń zatok, anginy paciorkowcowej, zaostrzeń astmy i POChP, a także infekcji przewodu pokarmowego wywołanych norowirusem.

Objawy, których nie należy przeczekiwać

• gorączka powyżej 38°C utrzymująca się dłużej niż 3 dni lub nawracająca po poprawie,
• kaszel z dusznością, świstami albo bólem w klatce piersiowej,
• jednostronny ból zatok lub ucha z gorączką - typowe nadkażenie bakteryjne,
• ból gardła z wysoką gorączką bez kataru u dziecka - możliwa angina paciorkowcowa wymagająca wymazu,
• u pacjentów przewlekle chorych: obrzęki, wzrost masy ciała, gorsze wyniki pomiarów ciśnienia i glukozy.

Profilaktyka na listopad i grudzień

Największą wartość mają rzeczy proste i powtarzalne: szczepienie przeciw grypie (a u osób uprawnionych także przeciw pneumokokom, krztuścowi i COVID-19), suplementacja witaminy D w dawce ustalonej z lekarzem, 7-8 godzin snu, codzienny ruch na świeżym powietrzu w godzinach lepszej jakości powietrza, nawadnianie oraz nawilżanie powietrza w sypialni. Osoby z astmą i POChP powinny mieć aktualny plan leczenia i sprawdzić, czy inhalatory nie są przeterminowane, zanim zacznie się mróz.

Kontrola chorób przewlekłych przed zimą

Późna jesień to dobry moment na komplet badań kontrolnych: morfologia, glukoza lub HbA1c, lipidogram, kreatynina, TSH, badanie ogólne moczu, a u pacjentów kardiologicznych EKG i przegląd pomiarów ciśnienia z domowego dzienniczka. W ramach opieki koordynowanej NFZ badania i porada edukacyjna odbywają się w poradni, bez krążenia po specjalistach.